GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System) stendur fyrir alþjóðlegt neyðar- og öryggiskerfi fyrir sjófarendur. Á því byggjast neyðarfjarskipti skipa.
Um fjarskiptabúnað og fjarskipti íslenskra skipa gilda eftirfarandi reglugerðir:
Hafsvæði
Kröfur um búnað ráðast af því hafsvæði sem skipið hefur heimild til að sigla á (STK A1 , A2, A3 og A4).
- Hafsvæði STK: Er hafsvæðið sem takmarkast af langdrægi sjálfvirku tilkynningarskyldunnar á metrabylgju (VHF).
- Hafsvæði A1: Er hafsvæði sem takmarkast af langdrægi strandstöðvar til talfjarskipta og viðvarana með stafrænu valkalli (DSC) á metrabylgju (VHF). Þar sem engin DSC þjónusta er í landi á metrabylgju er þetta hafsvæði ekki notað hér við land.
- Hafsvæði A2: Er svæði utan við hafsvæði STK og/eða A1, sem takmarkast af langdrægi strandstöðvar til talfjarskipta og viðvarana með stafrænu valkalli (DSC) á millibylgju (MF).
- Hafsvæði A3: Er svæði utan hafsvæða STK, A1 og A2, sem takmarkast af langdrægi kyrrstæðra INMARSAT gervihnatta til sendinga viðvarana, þ.e. milli 70° N og 70° S
- Hafsvæði A4: Er svæði utan hafsvæða STK, A1, A2 og A3.
Skoðun fjarskiptabúnaðar og útgáfa öryggisvottorðs
Skoða skal fjarskiptabúnað árlega og hefur Póst- og fjarskiptastofnun yfirumsjón með því. Að skoðun lokinni er gefið út öryggisvottorð um að fjarskiptabúnaður sé í lagi. Öryggisvottorðið er forsenda fyrir útgáfu haffærisskírteinis.
Faggildar skoðunarstofur skoða smábáta og skip sem eingöngu eru með metrabylgjutalstöðvar, en ekki millibylgju- eða stuttbylgjutalstöðvar (MF/HF) og sigla eingöngu á hafsvæði STK.
Skoðunarhandbók (PDF skjal)(Fjarskiptabúnaður fiskiskipa undir 24 metrum sem einungis sigla á STK svæði)
Póst- og fjarskiptastofnun skoðar fjarskiptabúnað í öðrum skipum. Ýmsir aðilar utan SV-hornsins hafa þó heimild til þess að skoða skip í umboði PFS. Skoðunarmenn gefa út skoðunarskýrslu, sem sýnir hvort búnaðurinn uppfyllir allar kröfur. Á grundvelli skoðunarskýrslu er gefið út öryggisvottorð.
Póst- og fjarskiptastofnun gefur út öryggisvottorð fyrir skip, sem sigla eingöngu á hafsvæði STK, en eru með MF/HF talstöðvar, enda þótt þess sé ekki krafist.
Siglingastofnun gefur út öryggisvottorð fyrir öll skip, sem sigla út fyrir hafsvæði STK, þ.e. á hafsvæði A2, A3 eða A4.
Skírteini
Þeir sem annast fjarskipti um borð í skipum verða að hafa til þess réttindi og gefur Póst- og fjarskiptastofnun út skírteini því til staðfestingar.
Fyrir öll flutningaskip og farþegaskip óháð lengd og fiskiskip með skráningarlengd 24 metra og lengri gildir eftirfarandi:
Á hafsvæði STK og A1 skal sá sem er ábyrgur fyrir fjarskiptum vera handhafi takmarkaðs skírteinis fjarskiptamanns (ROC, Restricted Operator’s Certificate).
Á hafsvæðum A2, A3 og A4 skal sá sem er ábyrgur fyrir fjarskiptum vera handhafi almenns skírteinis fjarskiptamanns (GOC, General Operator’s Certificate). "
Fyrir þilfarsskip og opin skip með skráningarlengd minni en 24 metra gildir eftirfarandi:
Skip, sem eru eingöngu innan hafsvæðis STK og A1, skulu hafa um borð a.m.k. einn starfsmann með takmörkuð réttindi talstöðvarvarðar (Restricted Radiotelephone Operator''s Certificate).
Skip sem sigla eingöngu hafsvæðum STK, A1 og A2, skulu hafa um borð a.m.k. einn starfsmann með almennt talstöðvarvarðarskírteini (General Radiotelephone Operator''s Certificate).
Skip, sem mega sigla út fyrir hafsvæði A2, skulu hafa a.m.k. tvo starfsmenn með almennt fjarskiptamannsskírteini (General Operator''s Certificate).
Númer
Í neðangreindum skrám er að finna upplýsingar um númer sem úthlutað hefur verið til íslenskra skipa: MMSI (DSC og 406 MHz neyðarbauja), Standard A, Standard B, Standard C, Standard M og Selcall (Radíótelex):
